Sağlık alanındaki tanıtım denetimlerinde işin çoğu tek tek kelimelere bakıyor. Bir cümlenin niyeti iyi olabilir; ama içindeki tek bir kelime onu "bilgilendirme" olmaktan çıkarıp "reklam" hâline getirebiliyor.
Bu yazı, o kelimelerin listesi. Web sitenizi, Instagram biyografinizi ve reklam metinlerinizi bu listeyle bir kez taramanız, olası bir şikâyet sürecinin önüne geçmek için en hızlı yöntem.
Neden kelime düzeyinde bakılıyor?
Mevzuat, tanıtımın talep yaratmaya yönelik olmasını yasaklıyor. Talep yaratmanın dildeki izleri bellidir: sonuç sözü, üstünlük iddiası, aciliyet ve fiyat vurgusu. Denetimde de aranan tam olarak bu izler.
1. Sonuç ve garanti bildiren kelimeler
Ruh sağlığında sonuç taahhüt edilemez. Bu grup en riskli olanı:
- garanti, garantili, kesin çözüm, kesin sonuç
- kurtulun, kurtarıyoruz, son verin, bitirin
- tedavi ediyoruz, iyileştiriyoruz, düzeltiyoruz
- %100, tamamen, kalıcı olarak, bir daha asla
- mutlaka geçer, sorunsuz, hızlı iyileşme
Neden sorunlu: Hem kanıtlanamaz olduğu için yanıltıcı reklam sayılır, hem de terapinin doğasına aykırıdır.
2. Üstünlük ve sıralama bildirenler
- en iyi, en başarılı, en deneyimli, en çok tercih edilen
- lider, bir numara, öncü, zirve
- Türkiye'nin / şehrin / bölgenin en …
- rakipsiz, eşsiz, benzersiz
- uzman kadromuzla en iyi hizmet
Neden sorunlu: Kanıtlanamayan üstünlük iddiası aynı zamanda haksız rekabet kapsamına giriyor. Bir meslektaşın şikâyeti için en sık kullanılan gerekçe bu.
3. Fiyat, indirim ve kampanya dili
- indirim, kampanya, fırsat, avantajlı fiyat
- ücretsiz ilk seans, hediye seans, paket fiyat
- 3 al 2 öde, taksit, ekonomik, uygun fiyatlı
- sınırlı sayıda, son X kişi
Neden sorunlu: Sağlık hizmetinin ticari bir ürün gibi pazarlanması yasak. Fiyat bilgisi ancak kişi sorduğunda birebir iletişimde paylaşılır.
Dikkat: "Ücretsiz ön görüşme" ifadesi çok yaygın kullanılıyor ama risklidir. Tanıtımda bir bedel avantajı duyurmak, kampanya duyurusu sayılabilir. Bunun yerine "Görüşme öncesi kısa bir tanışma yapılır" gibi süreç anlatımı tercih edin.
4. Aciliyet ve korku üretenler
- hemen, şimdi arayın, geç kalmayın, vakit kaybetmeyin
- geç olmadan, iş işten geçmeden
- kronikleşir, kalıcı hasar, giderek kötüleşir
- yerinizi kaptırmayın, kontenjan doluyor
Neden sorunlu: Endişe yaratarak talep üretmek mevzuatta açıkça sayılan ihlallerden. Ruh sağlığı alanında ayrıca etik olarak da ağır bir sorun.
5. Danışan aktarımı ve deneyim paylaşımı
- danışanlarımızın yorumları, referanslarımız, teşekkür mesajları
- "3 seansta hayatım değişti" tarzı alıntılar
- öncesi/sonrası, başarı hikâyesi, vaka örneği
- binlerce mutlu danışan, X kişiye yardımcı olduk
Neden sorunlu: Hem tanıtım kurallarına hem de danışan mahremiyetine aykırı. Kişi izin verse bile paylaşılmaz.
6. Yanlış ya da fazla iddialı unvan kullanımı
- Lisans mezunuyken "uzman psikolog" ya da "terapist" demek
- Yetkisi olmadığı hâlde "tedavi" ve "tanı" ifadeleri kullanmak
- Tamamlanmamış eğitimleri tamamlanmış gibi yazmak
- Sertifika programlarını "uzmanlık" gibi sunmak
Neden sorunlu: Unvan kullanımı mevzuatla sınırlı. Yanlış unvan, tanıtım ihlalinden daha ağır sonuçlar doğurabilir.
Serbest bölge: rahatça kullanabilecekleriniz
Yasak listesi uzun ama kalan alan iş görmeye fazlasıyla yeterli:
- Ad, unvan, çalışma alanı, adres, iletişim, çalışma saatleri
- Eğitim geçmişi ve aldığınız süpervizyonlar (doğru ve abartısız)
- Çalıştığınız yaklaşımlar: BDT, EMDR, şema terapi, dinamik yönelimli terapi
- Hizmet listesi: bireysel, çift, aile, çocuk-ergen, online görüşme
- Süreç bilgisi: seans süresi, sıklığı, ilk görüşmenin nasıl geçtiği
- Bilimsel temelli genel bilgilendirme yazıları
- Randevu alma yolu ve ulaşım bilgisi
Aynı niyeti uygun kurmak
| Riskli | Uygun |
|---|---|
| "Kaygınızdan kurtulmak için hemen arayın" | "Kaygı ile çalıştığımız yaklaşımlar hakkında bilgi alabilirsiniz" |
| "Şehrin en deneyimli uzmanı" | "Klinik psikolog · çift terapisi alanında X yıldır çalışıyorum" |
| "İlk seans ücretsiz" | "Randevu ve ücret bilgisi için iletişime geçebilirsiniz" |
| "Danışanlarımızın %90'ı memnun" | "Terapi sürecinin nasıl ilerlediğini buradan okuyabilirsiniz" |
| "Depresyonu kesin çözüyoruz" | "Depresyonda kullanılan terapi yaklaşımları nelerdir?" |
Beş dakikalık kontrol
Şunları sırayla açıp yukarıdaki listelerle karşılaştırın:
- Web sitesi ana sayfa başlığı ve alt başlığı
- Hizmet sayfalarının açıklamaları
- Instagram biyografisi ve öne çıkan hikâye kapakları
- Google işletme profilindeki açıklama alanı
- Yayında olan reklam metinleri
- WhatsApp otomatik karşılama mesajı
Son madde çoğu zaman atlanıyor; oysa "Merhaba, kaygınızdan kurtulmanıza yardımcı oluyoruz" diye başlayan bir otomatik mesaj da tanıtım sayılır.
Sonuç
Mevzuata uygun yazmak, etkisiz yazmak demek değil. Aksine: sonuç vaat etmeyen, sakin ve dürüst bir dil, ruh sağlığı arayan kişide çoğu zaman daha fazla güven uyandırıyor. Abartılı vaatler bu alanda ikna etmiyor, tam tersine şüphe uyandırıyor.
Bu konunun tamamı için: Psikologlar nasıl reklam yayınlamalı? 2026 mevzuat rehberi
Mevcut metinlerinizi kontrol edelim
Web siteniz, Instagram biyografiniz ve reklam metinleriniz risk taşıyor mu? Ücretsiz görüşmede birlikte gözden geçirelim.